Skip to main content

Posts

ગુણવંત શાહ:વિચારો ના વૃંદાવનના અવિરત પ્રવાસી

 ગુજરાતી સાહિત્ય જગતમાં જ્યારે ચિંતન મનન અને જીવન જીવવાની કળા ની વાત આવી ત્યારે એક નામ સૌથી પહેલા યાદ આવે છે ડૉ ગુણવંત શાહ    વર્ષ 2026 માં તેમના નિધનથી સાહિત્ય અને ચિંતનના એક સુવર્ણયુગ નો અંત આવ્યો છે   તેમનો પરિચય  : તેમનો જન્મ 12 માર્ચ 1937 ના રોજ સુરત ના રાંદેરમાં થયો હતો.  તેમના પિતા ભુખણદાસ શાહ અને માતા પ્રેમીબેન શાહના સંસ્કારો તેમની વારસામાં મળ્યા હતા    શિક્ષણ : તેમને પ્રારંભિક શિક્ષણ રાંદેરમાં અને માધ્યમિક શિક્ષણ સુરતની જૈન હાઈસ્કૂલમાં થયું હતું તેમણે વિજ્ઞાન પ્રવાહમાં અભ્યાસ કર્યો હોવા છતાં તેમનું મન સાહિત્ય અને કેળવણીમાં વધુ પરોવાયેલું હતું. વડોદરા ની એમએસ યુનિવર્સિટી મા તેમને શિક્ષણશાસ્ત્ર માં ઉચ્ચ પદવી મેળવી અને PH.Dપૂરું કર્યું. લેખન સાથે તેઓ એક શ્રેષ્ઠ શિક્ષક પણ હતા. તેમણે વડોદરાની એમ.એસ. યુનિવર્સિટીમાં રીડર તરીકે સેવા આપી. એટલું જ નહીં, તેમણે અમેરિકાની મિશિગન યુનિવર્સિટીમાં વિઝિટિંગ પ્રોફેસર તરીકે પણ કામ કર્યું હતું. તેમણે દક્ષિણ ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાં શિક્ષણ વિભાગના અધ્યક્ષ તરીકે અને મુંબઈની SNDT યુનિવર્સિટીમાં પણ પોતાની સેવાઓ...
Recent posts

વિકસિત ભારત શિક્ષા અધિષ્ઠાન બિલ 2025

         "મિત્રો, ભારતની એજ્યુકેશન સિસ્ટમ હવે બદલાવા જઈ રહી છે. મોદી સરકારે ઉચ્ચ શિક્ષણમાં મોટા ફેરફાર લાવવા માટે ૨૦૨૫નું નવું શિક્ષણ બિલ રજૂ કર્યું છે." ​શું છે વિકસિત ભારત શિક્ષા અધિષ્ઠાન (VBSA)? ​અત્યાર સુધી ભારતમાં ઉચ્ચ શિક્ષણનું નિયમન અલગ-અલગ સંસ્થાઓ દ્વારા થતું હતું. જેમ કે, સામાન્ય શિક્ષણ માટે UGC, ટેકનિકલ શિક્ષણ માટે AICTE અને શિક્ષક પ્રશિક્ષણ માટે NCTE. આના કારણે ઘણીવાર નિયમોમાં અસ્પષ્ટતા અને વહીવટી વિલંબ થતો હતો. ​VBSA (Viksit Bharat Shiksha Adhishthan) આ તમામ સંસ્થાઓનું સ્થાન લેશે. તે એક સ્વાયત્ત અને શક્તિશાળી સંસ્થા હશે જે દેશની તમામ યુનિવર્સિટીઓ અને ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ માટે એક સમાન માળખું તૈયાર કરશે. હવે આપણે જોઈએ કે તેમાં કયા કયા નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે. આ બિલમાં શિક્ષણ વ્યવસ્થાને ત્રણ અલગ-અલગ વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવી છે, જેથી કામગીરીમાં પારદર્શિતા રહે: 1- રેગ્યુલેટરી કાઉન્સિલ (Regulatory Council): આ કાઉન્સિલનું કામ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓના સંચાલન પર દેખરેખ રાખવાનું રહેશે. સંસ્થાઓ નાણાકીય પારદર્શિતા રાખે છે કે નહીં અને સરકારી નિયમોનું પાલન કરે છે કે ...

રાષ્ટ્ર પ્રેરણા સ્થળ

  રાષ્ટ્ર પ્રેરણા સ્થળ    શું છે   ? કેમ ચર્ચા માં છે? ચાલો આપણે જાણીએ     આપના ભૂતપૂર્વક પ્રધાનમંત્રી  અટલ બિહારી વાજપેયી ના 101 ની જન્મ જયંતી પર આપણા પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર ભાઈ મોદી દ્વારા લખનૌ માં રાષ્ટ્ર પ્રેરણા સ્થળનું ઉદ્ઘાટન કર્યું.  અને તેને એકતા આત્મસન્માન અને સેવાના અદર્શો ને સમર્પિત કર્યું છે  અને તે સ્થળ પર આપણા એવા લોકપ્રિય મહાન વ્યક્તિઓની પ્રતિમાઓની અનાવરણ કરવામાં આવી છે  અટલ બિહારી વાજપેયી,પંડિત દિનદયાળ ઉપાધ્યાય , ડૉ. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી ની ૬૫ ફૂટ ઊંચી કસ્ય પ્રતિમાઓ  કમળ આકારના સંગ્રહાલયને સન્માનિત કરે છે હવે આપણે આ ત્રણ મહાન વ્યક્તિઓ વિશે પરિચય જાણીએ અટલ બિહારી વાજપેયી:    ​ જન્મ: ૨૫ ડિસેમ્બર, ૧૯૨૪ (ગ્વાલિયર, મધ્ય પ્રદેશ).​ અવસાન : ૧૬ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૮ (નવી દિલ્હી).​ શિક્ષણ : તેમણે કાનપુરની ડી.એ.વી. કોલેજમાંથી રાજ્યશાસ્ત્રમાં એમ.એ. (M.A.) ની પદવી મેળવી હતી .​ વિશેષતા : તેઓ આજીવન અવિવાહિત રહ્યા હતા અને તેમનું સંપૂર્ણ જીવન દેશસેવા માટે સમર્પિત કર્યું હતું. ​ભારતના પૂર્વ વડાપ્રધાન અને 'ભારત રત્ન' થી ...

સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના ૨૦૨૫: તમારી દીકરીના ભવિષ્યને બનાવો સુરક્ષિત

  દરેક માતા-પિતાનું સપનું હોય છે કે તેમની દીકરીનું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ હોય, તેને ઉચ્ચ શિક્ષણ મળે અને તેના લગ્ન ધામધૂમથી થાય. આ સપનાને પૂરું કરવા માટે ભારત સરકારની ' સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના' એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે. સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY) એ દીકરીઓના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટેની કેન્દ્ર સરકારની સૌથી લોકપ્રિય બચત યોજના છે. તેમાં રોકાણ સુરક્ષિત છે અને વ્યાજદર અન્ય ઘણી યોજનાઓ કરતા વધારે હોય છે.   તો તમારા મનમાં એવો પ્રશ્ન હશે કે ખાતું ક્યારેય ખોલવું તમે જણાવી દઈએ કે જ્યારે પણ દીકરી જન્મે તે સમયથી લઈને દસ વર્ષ સુધીની થાય ત્યાર સુધી ગમે ત્યારે તમે ખાતું ખોલાવી શકો છો  કોણ ખોલાવી શકે: માતા-પિતા અથવા કાયદેસરના વાલી દીકરીના નામે ખાતું ખોલી શકે છે. ​ મર્યાદા : એક દીકરીના નામે માત્ર એક જ ખાતું ખોલાવી શકાય. એક પરિવારની વધુમાં વધુ બે દીકરીઓ માટે આ યોજનાનો લાભ મળે છે (જોડિયા દીકરીઓના કિસ્સામાં ત્રણ સુધી છૂટ મળે છે). . યોજનાની મુખ્ય વિશેષતાઓ ગણતરીનું ઉદાહરણ (Calculator Example) ​- જો તમે દર મહિને ₹૧,૦૦૦ બચાવો છો (વર્ષના ₹૧૨,૦૦૦). ​- ૧૫ વર્ષ સુધી તમે કુલ ₹૧,૮૦,૦૦૦ જમા કરશો. ​- ૨૧ વર્ષ પછી દીકરીને અંદ...

​મૂળભૂત અધિકારો (Fundamental Rights): બંધારણના અનુચ્છેદ ૧૪ થી ૩૫ ની સમજ

  🔺ભારતીય બંધારણ: નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારો વિશે સંપૂર્ણ માહિતી ​ભારતનું બંધારણ વિશ્વનું સૌથી મોટું લેખિત બંધારણ છે. આપણા બંધારણના ભાગ-૩ માં અનુચ્છેદ ૧૨ થી ૩૫ સુધી નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારો (Fundamental Rights) નું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. આ અધિકારોને 'ભારતના મેગ્નાકાર્ટા' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ અધિકારો દરેક નાગરિકના સર્વાંગી વિકાસ અને લોકશાહીના રક્ષણ માટે અનિવાર્ય છે. ​ચાલો જાણીએ ભારતના દરેક નાગરિકને મળેલા ૬ મુખ્ય મૂળભૂત અધિકારો વિશે: ​૧. સમાનતાનો અધિકાર (અનુચ્છેદ ૧૪ થી ૧૮) ​અનુચ્છેદ ૧૪: કાયદા સમક્ષ સમાનતા અને કાયદાનું સમાન રક્ષણ. ​અનુચ્છેદ ૧૫: ધર્મ, જાતિ, જ્ઞાતિ, લિંગ કે જન્મસ્થળના આધારે ભેદભાવ પર પ્રતિબંધ. ​અનુચ્છેદ ૧૬: જાહેર નોકરીની બાબતોમાં તકની સમાનતા. ​અનુચ્છેદ ૧૭: અસ્પૃશ્યતાની નાબૂદી (અસ્પૃશ્યતા પાળવી એ ગુનો છે). ​અનુચ્છેદ ૧૮: ઈલકાબો કે ખિતાબોની નાબૂદી (લશ્કરી અને શૈક્ષણિક સિવાયના ખિતાબો પર પ્રતિબંધ). ​૨. સ્વતંત્રતાનો અધિકાર (અનુચ્છેદ ૧૯ થી ૨૨) ​અનુચ્છેદ ૧૯: વાણી અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા સહિત કુલ ૬ પ્રકારની આઝાદી. ​અનુચ્છેદ ૨૦: અપરાધો માટે દોષસિદ્ધિ અંગે રક...

​"શિયાળામાં પણ શહેર કેમ તપે છે? જાણો ઠંડીમાં પણ અનુભવાતી ગરમીનું રહસ્ય."

                 અર્બન હીટ આઇલેન્ડ     🔴અર્બન હીટ આઇલેન્ડ એટલે શું? ​જે શહેરનો વિસ્તાર તેના આસપાસના ગ્રામીણ વિસ્તારો કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધુ ગરમ હોય, ત્યારે તેને 'અર્બન હીટ આઇલેન્ડ' કહેવામાં આવે છે. શહેરોમાં કોંક્રિટના જંગલોને કારણે ગરમી શોષાય છે અને રાત્રે પણ બહાર નીકળી શકતી નથી.   શહેરોમાં બનેલી બહુમાળી ઇમારતો આખો દિવસ સૂર્યપ્રકાશ શોષે છે અને રાત્રે તે ગરમી મુક્ત કરે છે, જેના કારણે 'ઠંડીમાં પણ ગરમી' અનુભવાય છે . મુખ્ય કારણો ​કોંક્રિટ અને ડામર: રોડ, બિલ્ડિંગો અને ફૂટપાથ સૂર્યની ગરમીને શોષી લે છે. ​વૃક્ષોનો અભાવ: શહેરોમાં ઝાડ ઓછા હોવાથી છાંયો મળતો નથી અને 'બાષ્પીભવન' (Evapotranspiration) દ્વારા થતી ઠંડક મળતી નથી. ​પ્રદૂષણ અને ટ્રાફિક: વાહનો અને ફેક્ટરીઓમાંથી નીકળતી ગરમી તાપમાનમાં વધારો કરે છે. ​એર કંડિશનર (AC) નો ઉપયોગ: એસી ઘરની અંદર ઠંડક આપે છે પણ બહારની હવાને વધુ ગરમ કરે છે .📍અર્બન હીટ આઇલેન્ડની અસરો (Impacts) ​સ્વાસ્થ્ય પર અસર: હીટ સ્ટ્રોક, થાક અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ. ​વીજળીનો વપરાશ: ગરમી વધતા એસી અને પંખા વધુ ચાલે છે, ...

નમો લક્ષ્મી યોજના

    નમો લક્ષ્મી યોજના